Logo

Türkiye’de İslami STK’ların Kurumsal Yapı ve Faaliyetlerinin Değişimi

Yazarlar

Özet

Son yıllarda İslami STK’ların önemli bir değişim içinde olduğu dikkat çekmektedir. Bu açıdan baktığımızda “büyüme ve değişim sürecini yönetmek” bu STK’ların önündeki en temel yönetim meselelerinden birisi olarak durmaktadır. İslami STK’ların gayelerine odaklanma, gayelerini tüm profesyonel ve gönüllü çalışanlarıyla paylaşabilme, yeni zemine göre stratejik tercihlerde bulunma, etkin işleyen bir organizasyon yapısı oluşturma, nitelikli profesyonel ve gönüllü istihdamı yapabilme ve süreklilik gösteren finansal kaynaklara ihtiyacı bulunmaktadır. Daha da önemlisi tüm bunları gönüllülük ruhunu kaybetmeden etkin işleyen bir kurumsal yapı ve kurum kültürü oluşturarak yapmak gereği dikkat çekmektedir.

İLKE Derneği bünyesinde kurulan Kurumsal Yönetim Akademisi (KYA) gönüllü kuruluşlar alanında var olan sorunlar, yeni gelişmeler ve geleceğe hazırlık kapsamında veriye dayalı bulgular ve tespitler ortaya koymak, çözüm önermek ve farkındalık oluşturmak amacıyla bir dizi araştırma ve yayın faaliyeti yürütmektedir. Bu kapsamda ilk araştırmamız İstanbul Medeniyet Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Lütfi Sunar’ın gerçekleştirdiği, “Türkiye’de İslami STK’ların Kurumsal Yapı ve Faaliyetlerinin Değişimi” adlı nitel araştırmadır.

Bu araştırmada son yirmi yılda İslami STK’ların yapı ve faaliyetlerinde yaşanan değişim ortaya konulmaktadır. Araştırma bulguları bize İslami STK’ların faaliyet alanları, örgütlenmeleri, ilişkileri, mali kaynakları ve görünürlük gibi alanlar bakımında sosyolojik ve yapısal değişim geçirdiklerini/ geçirmeye devam ettiklerini göstermektedir.

Bu rapor Türkiye’de İslami STK’ların Değişimi Araştırması kapsamında yayınlanmıştır.

İlgili İçerikler

Türkiye’de İslami STK’ların Kurumsal Yapı ve Faaliyetlerinin Değişimi

Son yıllarda İslami STK’ların önemli bir değişim içinde olduğu dikkat çekmektedir. Bu açıdan baktığımızda “büyüme ve değişim sürecini yönetmek” bu STK’ların önündeki en temel yönetim meselelerinden birisi olarak durmaktadır. İslami STK’ların gayelerine odaklanma, gayelerini tüm profesyonel ve gönüllü çalışanlarıyla paylaşabilme, yeni zemine göre stratejik tercihlerde bulunma, etkin işleyen bir organizasyon yapısı oluşturma, nitelikli profesyonel ve gönüllü istihdamı yapabilme ve süreklilik gösteren finansal kaynaklara ihtiyacı bulunmaktadır. Daha da önemlisi tüm bunları gönüllülük ruhunu kaybetmeden etkin işleyen bir kurumsal yapı ve kurum kültürü oluşturarak yapmak gereği dikkat çekmektedir.İLKE Derneği bünyesinde kurulan Kurumsal Yönetim Akademisi (KYA) gönüllü kuruluşlar alanında var olan sorunlar, yeni gelişmeler ve geleceğe hazırlık kapsamında veriye dayalı bulgular ve tespitler ortaya koymak, çözüm önermek ve farkındalık oluşturmak amacıyla bir dizi araştırma ve yayın faaliyeti yürütmektedir. Bu kapsamda ilk araştırmamız İstanbul Medeniyet Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Lütfi Sunar’ın gerçekleştirdiği, “Türkiye’de İslami STK’ların Kurumsal Yapı ve Faaliyetlerinin Değişimi” adlı nitel araştırmadır.Bu araştırmada son yirmi yılda İslami STK’ların yapı ve faaliyetlerinde yaşanan değişim ortaya konulmaktadır. Araştırma bulguları bize İslami STK’ların faaliyet alanları, örgütlenmeleri, ilişkileri, mali kaynakları ve görünürlük gibi alanlar bakımında sosyolojik ve yapısal değişim geçirdiklerini/ geçirmeye devam ettiklerini göstermektedir.Bu rapor Türkiye’de İslami STK’ların Değişimi Araştırması kapsamında yayınlanmıştır.

İslami STK’lardaki Değişim Raporu Kamuoyuna Açıklandı

İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği (İLKE Derneği) bünyesinde kurulan Kurumsal Yönetim Akademisi (KYA) için hazırlanan ve İslami STK’ların son 20 yılında yaşadığı değişimleri inceleyen rapor, kamuoyuna sunuldu. İLKE Derneği Yürütme Kurulu Başkanı ve İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Lütfi Sunar’ın hazırladığı “Türkiye’de İslami STK’ların Kurumsal Yapı ve Faaliyetlerinin Değişimi” başlıklı rapor, dernek merkezinde düzenlenen etkinlikle kamuoyuna açıklandı ve müzakere edildi. Programa raporu hazırlayan Lütfi Sunar, Gazeteci Ahmet Taşgetiren, Sosyolog Yazar Erol Erdoğan, Kemal Öztürk, Asım Gültekin, akademisyenler Mehmet Lütfi Arslan, Mehmet Emin Okur, Adem Seleş ve çok sayıda STK temsilcisinin yanında geniş bir dinleyici topluluğu katıldı. Program Lütfi Sunar’ın raporu özetlemesi ile başladı. Türkiye’de İslami sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerinin, çıktılarının ve ilişkilerinin gittikçe daha fazla ilgi çekmeye başladığını söyledi. 20 yıl öncesine göre STK’ların birçok yönde büyük değişimler yaşandığını söyledi. Sunar, İslami STK’larda yaşanan değişimleri 11 maddede sıraladı. Bu maddeler kısaca şu şekilde: “STK’lar geleneksel cemaatsel yapılardan yeni kurumsallaşmış yapılara dönüştü. İçe dönük bilinçlendirme faaliyetlerinden dışa dönük bilgilendirme faaliyetlerine geçildi. Yeni kamusal temsil biçimleri oluştu. Mali kaynaklardan dışsal fonlara geçildi. Yerel toplumsal ilişkiler sürdürülürken uluslar arası ilişki ağları kuruldu. Cemaatsel yapılardan profesyonel örgütsel yapılara dönüşüm yaşandı. Adanmış insandan eğitimli insana bir geçiş var. Kadınların etkinliği arttı. Kapalı mekanlardan açık kamusal mekanlara geçiş oldu. Devlet karşıtı konumdan devlete yardımcı konuma evrilme oldu.” “İSLAMİ STK’LARIN TOPLUMSAL KONUMU NASIL DEĞİŞTİ?” Sunar’ın sunumundan sonra katılımcılar raporla ilgili görüşlerini beyan etti. İlk olarak söz alan Ahmet Taşgetiren, raporun tüm STK’lar için önemli bir kılavuz olduğunu söyledi. Rapordaki tespitlerin çok doğru yapıldığını ancak çok nahif bir dil kullanıldığını kaydeden Taşgetiren, STK’ların siyasi yapıya yakınlığını eleştirdi ve mevcut STK üslubunun tebliğ söyleminden uzak olduğunu ifade etti. Sosyolog Erol Erdoğan ise raporun burada sunumuyla bir köşeye atılmaması gerektiğini belirterek içindeki tespitlerin bundan sonra da tartışılmaya devam edilmesi için çalışmalar yapılmasını istedi. İstanbul Medeniyet Üniversitesi’nden Mehmet Lütfi Arslan STK’lardaki değişimin bağışçıların değişimi ile başladığını savunarak “Parayı bulunca ne hale geldi” denen insanların bağışçı olduğunu söyledi. Arslan, bağışçıların bir kişinin çok iyi eğitim almasını değil, Afrika’da binlerce insanın şehadet getirmesini tercih ettiklerini, bu nedenle STK’larda faaliyetlerin değiştiğini öne sürdü. STK’larda insan niteliğinin de değiştiğini ifade eden Arslan, yurtdışında eğitim gören insanların bugün STK’larda yönetici veya profesyonel olarak görev yaptığını kaydetti ve ayakkabısız girilen mekanlara ayakkabıyla girilmeye bu değişen insanlarla başlamış olabileceğini kaydetti. Türkiye İmam Hatipliler Vakfı Başkanı Abdullah Ecevit Öksüz ise STK açılımını Sivil Toplum Kuruluşları olarak değil, samimiyet, tevazu ve kardeşlik şeklinde yaptığını belirtti. Program, İLKE Derneği Mütevelli Heyet Başkanı Davut Şanver’in Lütfi Sunar’a plaket sunmasıyla sona erdi. RAPORU OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ