Mustakim Arıcı “Müstakil Bir İşrâki Amelî Hikmet Tasavvuru Söz Konusu Mudur?” Başlıklı Sunumunu Gerçekleştirdi

19 Eylül 2013 Perşembe

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi içerisinde yer alan ve beşincisi gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısının 19 Eylül 2013 tarihindeki konuşmacısı “Müstakil Bir İşrâki Amelî Hikmet Tasavvuru Söz Konusu mudur?”adlı konu başlığıyla sunumunu gerçekleştiren Mustakim Arıcı idi. Ahlâk eserlerinin hususiyetleri ile ilgili çalışmaların devamı niteliğinde olan sunumda, amelî hikmetin sadece ahlâk düşüncesi ile ilgili kısmı üzerinde duracağını belirten Arıcı, başlığın İşrâkiliğin, klasik dönem nazarî ahlâk anlayışının dışında bir ahlâk görüşünün olup olmadığı sorusunu kastettiğini açıkladı. Bu bağlamda dört önemli soruya cevap aradığını ifade eden konuşmacı, sunumunu da bu dört soru etrafında gerçekleşeceğini belirtti.

Konuşmasının başında İşrâki çizginin, genel felsefî çizgiyle ahlâk noktasında ortaklaştığını söyleyen konuşmacı, farklı olarak riyazetin ve bedeni pratiklerin İşrakilikte yer aldığını belirtti. Daha sonra, Sühreverdi ve şârihlerinden bahseden Arıcı, amelî hikmet bağlamında bir İşrâki geleneğin olup olmadığı sorusunu da cevaplamaya çalışacağını söyledi. Konuşmasının ilerleyen safhalarında, Sühreverdi’nin genel felsefi çizgiye bağlı kalarak, kitaplarında amelî hikmetin üçlü tasnifini takip ettiğini belirten konuşmacı, İşrâki geleneğin ahlâka nasıl baktığı sorusunu, Sühreverdi ve takipçilerinin ahlâkı “müstakil bir ilim” olarak gördüğünü söyleyerek açıkladı. “Ahlâkın kaynağı” problemi ile ilgili soruyu ise, İşrâk geleneğine dahil filozofların ahlâkı dinden ayrı görmediğini söyleyerek açıklayan konuşmacının yanı sıra, katılımcılar da bu konuya nübüvvet teorisi ile ilgili kısmı tartışarak katıldılar. Üçüncü olarak, İşrâki felsefeye göre “Ahlâkî davranışların arkasında yatan mekanizma nasıl açıklanabilir?” sorusuna cevap getirmeye çalışan Arıcı, bununla bağlantılı olarak Sühreverdi ve şârihlerinin nefis teorisini benimsediklerini ve bunun etrafında bir açıklama modeli ortaya koymaya çalıştıklarını belirtti. Son olarak, İşrâki felsefenin nasıl erdemli olunur sorusu söz konusu olduğunda, kısmen farklı bir yaklaşım olabileceğini belirten Arıcı, riyazetin vurgulandığını ifade etti. Daha sonra ise, katılımcılarla birlikte riyazetin nasıl anlaşılması gerektiği konusu tartışıldı. Hala netleşmemiş bazı soruların olduğunu söyleyerek konuşmasını sonlandıran Arıcı’nın ardından, katılımcıların soruları ile toplantı sona erdi.

KURULUŞLARIMIZ